historia

Powstanie wsi

Jako wlasnosc benedyktynów tynieckich wystepuje juz Biezdziedza w 1105 r. Biezdziedza nalezy do najstarszych miejscowosci Podkarpacia, jakie potwierdzaja dokumenty pisane w Krakowie (maj 1123- styczen 1125) i wydane przez legata papieskiego Kaliksta II, przeprowadzajacy legacje w Polsce Idzi z Tuskulum, który za zgoda Boleslawa Krzywoustego i syna Boleslawa oraz bp.krakowskiego Radosta zatwierdzal posiadlosci klasztoru opactwa benedyktynów w Tyncu, m.in.: Biezdziedza, Kratowice, Pilzno, Brzostek (Brestek), Klecie (Clececi), Deborzyn (Doborin), Szebnie, i wioske „Vnochovici” ( Januszkowie?). Miejscowosci te musialy powstac znacznie wczesniej.

Helwigowie Biezdziedzcy

W 1311 rok – rycerski ród Helwigów herbu Grzymala byl wlascicielem wsi Biezdziedza, który wybudowal w tej miejscowosci pierwszy drewniany kosciól okolo 1320 roku, a w 1326 roku – zostala powolana Parafia Swietej Trójcy w Biezdziedzy. Do 1340 roku – przez wies prowadzil królewski trakt z Kleci przez Biezdziadke do Jasla z odnoga na Zamek Golesz (Krajowice), przygotowany do wyprawy na Rus Halicka; 1357 rok – akt lokacyjny Kazimierza Wielkiego dla braci: Krzeslawa, Erazma i Jana; W 1445 roku – Helwig Biezdziedzki herbu Grzymala swoje dobra wynajmuje na dwa lata Piotrowi z Rozembarku. Stara Biezdziedza rozciagala sie wzdluz starej drogi liczacej ok. 12 km (od Warzyc po Klecie) i po obu jej stronach w pasie wynoszacym ok. 4 km (od Zantkowej do lasów Lubli). W srodkowej czesci tego pasa znajdowalo sie centrum handlowo-koscielne z karczma, targiem i kosciolem parafialnym

Broniewscy

Historia wsi Biezdziedzy po Helwigach wiaze sie ze starym szlacheckim rodem Broniowskich herbu Tarnawa, którzy posiadali ta miejscowosc w 1535 r., a jej znaczniejszym przodkiem byl Marcin Broniowski, burgrabia krakowski i dworzanin królewski, nagrodzony przez Jana Olbrachta starostwem w Lubaczowie i wójtostwami potwierdzonymi takze przez Zygmunta Starego, które utorowaly droge do dworu królewskiego nastepnym z rodu. Stanislaw Broniowski, chorazy przemyski, sluzyl na dworze Zygmunta Starego i w 1546 r. wyslany zostal jako posel Rzeczypospolitej do Konstantynopola na dwór sultana w celu zalatwienia pokoju z Turcja (4 kwietnia 1578). Choc w pelni nie zalatwil tej ugody, jednak cieszyl sie wzgledami na dworze Zygmunta Augusta. Byl podróznikiem i twórca pierwszego opisu ówczesnego Krymu - Tartariae descriptio (Opis Tatarii) w jezyku lacinskim i zarazem pierwszej informacji o zyjacym tam ludzie. Sporzadzil unikalne mapy pólnocnych wybrzezy Morza Czarnego - uwazane dzisiaj za wybitny zabytek i osiagniecie polskiej kartografii, wydane drukiem w 1963 roku. Wlascicielem Biezdziedzy, byl Wincenty Broniowski, zwany „hreczkosiejem” na kilku zagonach. W 1560 roku, Wincenty, goracy zwolennik reformacji, powzial mysl zamiany kosciola na zbór. W czasie agitacji za nowa wiara doszlo w Biezdziedzy do „cudu”, o którym opowiedziala kontrreformacyjna literatura w calej... Europie! Innowierczy minister (ksiadz) z otoczenia Wincentego, umówil sie z Mateuszem, ze na oczach zgromadzonego ludu zdola go „wskrzesic”. Polozony zostal Mateusz na pogrzebowe mary i w rzeczywistosci nagle zmarl! „Cud” sie nie udal i pomimo wszystkich mozliwych modlów, Mateusz pozostal martwy... Niderlandzki teolog Wilhelm Lindenus byl jednym z pierwszych, którzy te informacje podali, piszac w druku wydanym w Kolonii w 1565 r., ze „cud” mial miejsce we wsi: „Biezdziedza... Biecz et Sandecz civitatibus propinquo” (w Biezdziedzy... polozonej w poblizu miast Biecza i Sacza). Potem notowano ten fakt w druku wydanym w Neapolu w 1596 r. Zaslynela Biezdziedza w Europie w sposób zgola nieoczekiwany, a Wincenty Broniowski dzieki temu utrwalil swe imie w historii. Trzeci z braci, Marcin Broniowski kariere dworska zaczal na dworze Zygmunta Augusta. W 1577 roku rekomendowali go na stanowisko sekretarza Stefana Batorego tacy, jak hetman Jan Zamoyski, biskup krakowski Piotr Myszkowski i wojewoda podolski Mikolaj Mielecki. Znalazl sie w Marcin w najblizszym otoczeniu króla, do tego w gronie ludzi realizujacych najbardziej tajne jego zamierzenia zwiazane z polityka zagraniczna Rzeczypospolitej.udalo sie Batoremu poskromic bunt Gdanska, zawrzec uklad 5 listopada 1577 r. z Turcja, ale wobec przygotowan do wojen moskiewskich (zaczetych 30 sierpnia 1579 r. wyprawa na Polock) sprawa stosunków z Tatarami podleglymi Turcji i z calym imperium Osmanów. Powierzyl król misje do Tatarów Andrzejowi Taranowskiemu, ale widac nie bardzo sie powiodla, skoro najechali oni zagonem poludniowo-wschodnie ziemie Rzeczypospolitej, „przy pierwszych trawach” roku 1578 i dopiero Janusz Zbaraski rozbil czambuly pod Braclawicami. W tym samym czasie, 4 kwietnia 1578 r. instrukcje poselskie otrzymuje kolejny polski posel - Marcin Broniowski[2]. Rusza na Krym do chana Machmet Gireja, pomykajac przez kraj ogarniety pozoga wojenna... Udaje mu sie nie tylko dotrzec do chana, ale i wypracowac preliminaria pokojowe, z czym spiesznie wrócil na dwór królewski. Uklad z Tatarami stanal w koncu 1578 r. Wkrótce znowu Broniowski rusza na Krym. Przebywa tu przez 9 miesiecy. Przyslal na dwór Batorego dwa niezwykle dokladne raporty, iscie... szpiegowskie! Powrócil do kraju w 1579 r., bo król wysyla go w koncu tego roku na sejmik chelmski. Dalsze lata spedzil Broniowski w sluzbie panstwowej i wojskowej, a Stefan Batory nadal mu godnosc podczaszego przemyskiego i starostwo w Medyce kolo Przemysla. Zmarl przed 31 marca 1593 r., bo sejmik ruski w Sadowej Wiszni obraduje wtedy nad splata dlugów po nim, które „...na potrzebe Rzeczypospolitej jezdzac do Tatar byl zaciagnal...”, jak notuje zródlo. Wsród znakomitych postaci Rodu Broniewskich byl Piotr Broniewski, tytularny rycerz „z Biezdziedzy”, syn Marcina. Zachowane materialy z jego zyciorysu obejmuja okres do 1600 roku. Wg ksiag immatrykulanych (wpisy na studia) w 1578/79 studiowal w Bazylei: „Petrus Broniowski de Byedziedza, Polonus”. W 1586 w Lipsku: „P. Broniowski de Biezdzietza” i w Padwie w roku 1592

 

Romerowie

Szlachecki ród Romerów herbu Jelita przybyl do Biezdziedzy z Chyszowa (obecnie w gminie Klikowa) na przelomie XVI i XVII wieku. Sam ród pochodzil z niemieckiej nobilitowanej szlachty (1470), która pisala sie Romer (lub Rämer). Z galezi tej rodziny do Polski przybyl Romer za zgoda Wladyslawa Jagielly i zalozyl pod Tarnowem wies Chyszów. Pierwsza wzmianka o Romerach w Biezdziedzy pochodzi z lat 1596-1598, co odnotowano przez bpa Krzysztofa Kazimierskiego, wizytatora z polecenia kard. Jerzego Radziwilla: „Bezdzieza. Nad. Anny z Roszkowa. Dziesieciny Romer nie placi”[1]. Wdowa po Jerzym Romerze, Zofia z Chmielnickich, na swój koszt dobudowala do kosciola kaplice (tzw. „Romerowska”). Imie Jerzego Romera otworzylo nowa galaz Romerów z Biezdziedzy i Biezdziadki. W 1600 roku czlonkowi tej rodziny Jerzemu Romerowi, Piotr Broniewski sprzedal wszystkie polozone tam majetnosci dziedziczne. Podczas wladania Biezdziedza i okolicznymi wsiami przez Romerów mial miejsce najazd wojsk siedmiogrodzkich Rakoczego w 1657 roku, który je spustoszyl. Ród Romerów zadomowil sie tu az do 1945 roku, kiedy zlikwidowano w Polsce ziemianstwo i przymusowo rozparcelowano ich majetnosci. Postaci z rodu Romerów:
Aleksander Romer - zalozyciel fabryki gobelinów (1760) w Biezdziadce;
Cyprian Romer - w 1818 roku otrzymal tytul hrabiego nadany przez cesarza Austrii Franciszka I;
Jan Romer - general Eugeniusz Romer - geograf i kartograf.
Eugeniusz Romer - geograf i kartograf.

 

FABRYKA "SZPALERÓW" W BIEŹDZIADCE

Wieś znana jest z fabryki gobelinów "szpalerów". Właściciel wsi Aleksander Romer po dłuższym pobycie w Warszawie powrócił wraz z instruktorem-tkaczem Pawłem i założył tu warsztat tkacki, który w opracowaniach jest określany jako fabryka szpalerów. Wymienione szpalery opsywali historycy sztuki, m.in. Stanisław Tomkowicz[2] oraz Julian Pagaczewski i Tadeusz Mańkowski. Nie wiadomo jak długo zakład działał. Wiadomo jednak, że produkował ornaty jeszcze w latach 1760-1780. Odnotowano ich istnienie (siedem sztuk) w parafiach w Bieździedzy, Jaśle, Krośnie u Kapucynów, Jarosławiu u Dominikanów i w Muzeum Narodowym w Krakowie. We wsi Aleksander Romer wybudował także drewniany dwór. We wsi znajduje się historyczny cmentarz z okresu I wojny światowej (Cmentarz wojenny nr 41 w Bieździadce).

 

LEGENDA WILCZEJ GÓRY



Dawno,temu  miejsce to było zamieszkiwane przez watachę wilków , która siała postrach we wsi.Wilki atakowały pobliskie domostwa i zabijały zwierzęta domowe.Obecnie mieszkają tu lisy , które -podobnie jak niegdyś wilki- od czasu do czasu atakują i zabieraja ptactwo chodowlane, m.in.kury,kaczki,gęsi.

 

KOSYNIERZY Z BIEŹDZIEDZY

Powołany został przez „chłopów żołnierzy-powstańców kościuszkowskich” do podtrzymywania tradycji: insurekcji kościuszkowskiej; oręża króla Jana III Sobieskiego tzw. „Wiktorii Wiedeńskiej”; oręża króla Stefana Batorego tzw. piechoty wybranieckiej. Istniał do lat 60. XIX wieku, kiedy zaniechano jego tradycji.

Reaktywowany został w 1893 roku przez miejscowego proboszcza ks. Stanisław Boczara.

 

W skrócie po niemiecku

Bieździedza ist ein kleines, malerisches Dorf im südöstlichen Polen. Das Dorf wurde 1105 gegründet und gehört zu den ältesten Dörfern dieser Teil Polens. In Bieździedzy gibt es zwei Sehenswürdigkeiten: die gotische Kirche aus dem 1409 Jahr und Adelspalast aus dem späten achtzehnten Jahrhundert.

 

 

Zródlo: http://www.wikipedia.pl/